สวัสดีครับ
Chapter นี้ผมจะพูดถึงเรื่องสมองของคนนะครับ
เริ่มด้วย development ตั้งแต่แรกละกันครับ
สมองคนแบ่งเป็น 3
ส่วน
1. Forebrain ซึ่งจะแยกเป็น Telencephalon และกลายเป็น
cerebrum
Diencephalon กลายเป็น thalamus hypothalamus
epithalamus
2. Midbrain ซึ่งจะพัฒนาเป็น Mesencephalon กลายเป็น
Midbrain
3. Hindbrain ซึ่งจะแยกเป็น Metencephalon และกลายเป็น
Pons Cerebellum
Myelencephalon
กลายเป็น Medulla oblongata
สมองส่วนหน้า ( forebrain ) ประกอบด้วยส่วนสำคัญดังนี้
เซรีบรัม ( cerebrum ) เป็นส่วนของสมองที่อยู่หน้าสุด
และมีขนาดโตที่สุด
จะมีผิวด้านนอกเป็นเนื้อสีเทา ส่วนด้านในเป็น
เนื้อสีขาว ที่บริเวณผิวด้านนอกมีรอยหยักเป็นร่องมากมาย
ทำให้สมองส่วนนี้มีพื้นที่มากขึ้น จากการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์พบว่า
คนมีรอยหยักบนสมองส่วนนี้มากที่สุด
สมองส่วนเซรีบรัม ทำหน้าที่เกี่ยวกับ
1.
การเก็บข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ( ความรู้ ) ความจำ ความรู้สึกนึกคิด
เชาว์ปัญญา
2.
เป็นศูนย์ควบคุมการทำงานต่างๆ และรับรู้ความรู้สึกต่างๆของร่างกาย เช่น
ศูนย์ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ
ศูนย์ควบคุมการรับสัมผัสต่างๆ ศูนย์ควบคุมการพูด การรับรู้ภาษา ศูนย์กลางการมองเห็น การรับรส การได้ยิน
และการดมกลิ่น
ออลแฟกทอรีบัลบ์ ( olfactory bulb ) สมองส่วนนี้อยู่ทางด้านหน้าสุด ทำหน้าที่เกี่ยวกับการดมกลิ่น สมองส่วนนี้ในคน
พัฒนาน้อยกว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมอื่นๆ
เช่น สุนัข หมู
ทำให้ความสามารถในการดมกลิ่นของคนน้อยกว่าสัตว์เหล่านั้น แต่ใน
สัตว์ทีมีกระดูกสันหลังชั้นต่ำ เช่น
กบ ปลา จะมีขนาดใหญ่
ทำหน้าที่คล้ายกันเกี่ยวกับการดมกลิ่นได้ดี
ไฮโพทาลามัส ( hypothalamus ) เป็นส่วนที่อยู่ด้านล่างของสมองส่วนหน้าที่ยื่นมาติดต่อกับต่อมใต้สมอง
( pituitary
gland ) เซลล์ประสาทของสมองบริเวณนี้ส่วนมากทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนประสาทหลายชนิด
ซึ่งควบคุมการสร้างฮอร์โมนจาก
ต่อมใต้สมอง
ไฮโพทาลามัสทำหน้าที่สำคัญ คือ เป็นศูนย์ควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย การนอนหลับ
การเต้นของหัวใจ ความดันเลือด
ความหิว ความอิ่ม
นอกจากนี้ยังมีหน้าที่เป็นศูนย์ควบคุมอารมณ์ และความรู้สึกต่างๆ เช่น โศกเศร้า
ดีใจ ความรู้สึกทางเพศ
ทาลามัส ( thalamus ) เป็นส่วนที่อยู่เหนือไฮโพทาลามัส
ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมกระแสประสาทที่ผ่านเข้ามา แล้วแยก
กระแสประสาทส่งไปยังสมองที่เกี่ยวข้องกับกระแสประสาทนั้นๆ
สมองส่วนกลาง ( midbrain )
ที่สมองส่วนกลางจะมีออปติกโลบ ( optic lobe ) อยู่ ในคนสมองส่วนนี้ถูกเซรีบรัมบังเอาไว้ มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการควบคุม
การเคลื่อนไหวของนัยน์ตา ทำให้ลูกนัยน์ตากลอกไปมาได้
และควบคุมการปิดเปิดของม่านตาในเวลาที่มีแสงสว่างเข้ามามากหรือน้อย
สมองส่วนหลัง ( hindbrain ) ประกอบด้วย
เซรีเบลลัม ( cerebellum ) เป็นสมองส่วนท้ายประกอบด้วยสองซีกอยู่ทางซ้ายและทางขวา และมีผิวด้านนอกที่เป็นเนื้อ
สีเทาและด้านในเป็นเนื้อสีขาว
เช่นเดียวกับเซรีบรัม แต่มีขนาดเล็กกว่า
มีหน้าที่สำคัญ คือ
-
ควบคุมและประสานงานของการเคลื่อนไหวของร่างกายให้เป็นไปอย่าง ราบรื่น สละสลวย
และเที่ยงตรง สามารถทำงาน
ที่ต้องการความละเอียดอ่อนได้
-
ควบคุมการทรงตัวของร่างกาย
พอนส์ ( pons ) อยู่ทางด้านหน้าของเซรีเบลลัมติดต่อกับสมองส่วนกลาง
มีหน้าที่สำคัญ คือ
-
ควบคุมการเคี้ยว
การหลั่งน้ำลาย
การเคลื่อนไหวบริเวณใบหน้า
-
ควบคุมการหายใจ
-
เป็นทางผ่านของกระแสประสาทระหว่างเซรีบรัมกับเซรีเบลลัม และ ระหว่างเซรีเบลลัมกับไขสันหลัง
เมดัลลาออบลองกาตา ( medulla oblongata ) เป็นสมองส่วนที่อยู่ท้ายสุด
โดยติดต่อกับพอนส์ทางด้านบน และไขสันหลัง
ทางด้านล่าง
มีหน้าที่สำคัญ คือ
-
เป็นศูนย์ควบคุมการทำงานของระบบประสาทอัตโนวัติต่างๆ เช่น
การเต้นของหัวใจ การหายใจ การหมุนเวียนเลือด
ความดันเลือด การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อลำไส้ เป็นต้น
-
เป็นศูนย์ปฏิกิริยาสะท้อนกลับบางอย่าง
เช่น การไอ การจาม
การอาเจียน การกลืน การสะอึก
สมองส่วนกลาง พอนส์
และเมดัลลาออบลองกาตา
สมองทั้ง 3 ส่วนนี้รวมเรียกว่า ก้านสมอง ( brain stem )
''
Cerebrum เป็นสมองที่ใหญ่ที่สุดและทำหน้าที่มากที่สุดของมนุษย์
สำหรับครั้งนี้จะพูดถึง Broca's area บริเวณนี้ใช้สร้างประโยค
ถ้าบริเวนี้มีความผิดปกติจะทำให้พูดไม่รู้เรื่อง แต่ ฟังรู้เรื่อง
Wernicke's area บริเวณนี้ใช้ทำความเข้าใจสิ่งที่ได้ยิน
ถ้าบริเวณนี้บกพร่อง จะพูดรู้เรื่อง แต่พูดไม่ตรงคำถาม
เพราะไม่เข้าใจคำถาม
ตัวอย่างโรค
การดื่มสุราในปริมาณที่มากเป็นเวลานาน
จะทำให้ร่างกายไม่สามารถนำวิตามินบี 1 มาใช้ได้
และนอกจากนี้ยังรบกวนการดูดซึมวิตามินบี 1 เข้าสู่ร่างกายอีกด้วย
จะก่อให้เกิดกลุ่มโรค เรียกว่า Wernicke -
Korsakoff Syndrome ซึ่งเป็นกลุ่มอาการทางสมองที่เกิดจากการขาดวิตามินบี
1 จะทำให้สมองมีการสูญเสียการทำงานบางอย่าง เริ่มต้นด้วย Wernicke encephalopathy จะประกอบด้วย
กล้ามเนื้อสำหรับการกลอกตาเป็นอัมพาต เดินเซ และภาวะสมองสับสน
ปิดท้ายด้วย สมองที่ทำงานตลอดเวลาของโลมาครับ Bye Bye
VIDEO